Lees verder
Heeft onweer invloed op het opgebaarde lichaam? Het is niet bewezen, maar er zijn overtuigende praktijkverhalen over lichamen die sneller ontbinden.
Ingeborg van den Wijngaart

De vraag of onweer de ontbinding versnelt komt vaker langs bij onze onderzoeksgroep, maar het is nog niet wetenschappelijk onderzocht”, zegt Wilma Duijst, bijzonder hoogleraar Forensische Geneeskunde en Gezondheidsstrafrecht aan de Universiteit van Maastricht. “Dat is een uitdaging, omdat we van veel factoren afhankelijk zijn: het weer, overledenen. En onder verschillende omstandigheden, dus onweer en geen onweer, lichamen in verschillende condities, enzovoort”, geeft de deskundige op het gebied van de ontbinding van het menselijk lichaam aan.

Michiel Severin, meteoroloog bij Weerplaza, kent het fenomeen niet. “Vanuit de meteorologie zou ik denken dat onweer geen invloed heeft op ontbinding. Onweer is een kortstondig spanningsverschil in de atmosfeer, op de plek waar de bliksem komt. Ik denk dat het spanningsverschil heel dicht bij het lichaam moet zijn, wil het merkbaar zijn”, beredeneert Severin. “Wat wel zo is: in Nederland gaat D onweer bijna altijd gepaard met hoge temperaturen en hoge vochtigheid. Dat zou misschien wel invloed kunnen hebben.”

Koelmethode

Dat bevestigt Marc Wiegman, specialist postmortale zorg en eigenaar van protocollenwebsite overledenenzorgpro. nl. Op een online vraag uit 2006 of ‘door onweer en benauwd en drukkend weer de overledene groen kan worden’ antwoordde hij dat de overledene niet groen wordt door onweer en dat onweer het ontbindingsproces niet bespoedigt. Warmte en een hoge vochtigheidsgraad daarentegen wel. Wiegman denkt daar nog steeds zo over: “Vroeger waren de koelmiddelen beperkter, waardoor bij zomers onweer, dus een hoge vochtigheidsgraad, warmte, gevoel van ‘drukkend weer’ en geen koelmogelijkheden, het ontbindingsproces versneld werd.”
Het ‘groen worden van de overledene’ betekent veelal dat de koelmethode niet toereikend is tijdens het broeierige weer, met als gevolg een explosieve vermenigvuldiging van micro-organismen. “Verzorgers zullen dit tijdig moeten inzien en maatregelen nemen. Zoals het geheel koelen van de overledene door die in een koelcel te plaatsen. Ook kan thanatopraxie worden toegepast om het ontbindingsproces te remmen”, suggereert Wiegman.

Balsemen

“Als er onweer in de lucht is, worden wij eerder gebeld”, vertelt Pauline Wouters, HQ Thanatopraxie. Zij wijt de versnelde ontbinding aan het luchtdrukverschil dat bij onweer ontstaat. “Daarom willen de meeste luchtvaartmaatschappijn dat het lichaam gebalsemd is bij repatriëring. Bij vliegen ontstaat immers ook een luchtdrukverschil. Balsemen remt dan de achteruitgang”, licht de thanatopracteur toe. “Thanatopraxie remt de ontbinding beter dan koeling”, stelt Wouters. Ze onderstreept dat met een ervaring uit haar praktijk. “Meneer was opgebaard op een koeling en begon al iets te verkleuren. Het was belangrijk dat nog één dier- baar persoon op rouwbezoek kon komen. Het hele lichaam balsemen kon niet meer, want het was deels bevroren. Toen hebben we alleen het hoofd behandeld. Die avond zat er onweer in de lucht en de persoon die bij meneer was zag bij het uitbreken van het onweer zijn lichaam binnen een kwartier groen worden. Alleen het hoofd had nog zijn natuurlijke kleur.”

Vooralsnog is niet bewezen dat de ontbinding van een opgebaard lichaam beïnvloed wordt door onweer. Maar de meteorologische omstandigheden waarmee onweer meestal gepaard gaat, hoge temperaturen en hoge luchtvochtigheid, dragen wel bij aan versnelde ontbinding van het lichaam. Totdat wetenschappelijk onderzoek gedaan is, zullen overledenen- en uitvaartverzorgers het moeten doen met de bestaande ideeën over de relatie tussen ontbinding en warm, benauwd weer.

 

Beeld: Triff/shutterstock.com