Log in
Doodsportretten bevatten veel symboliek. Die verandert in de loop van de eeuwen. Selfies met een dode passen in de traditie van het groepsportret.
Wim Cappers

Stillevens zijn schilderijen van symbolische voorwerpen als vruchten of een wereldbol. Zo verwijst fruit naar overvloed en een wereldbol naar geleerdheid. Soms krijgen gejaagd wild en schedels een plek in stillevens. Deze vanitasschilderijen staan voor de eindigheid van het aardse bestaan.

Doodsportretten zijn te beschouwen als stillevens van gestorvenen. Ook deze hebben een betekenis. Die veranderde echter in de loop der tijd. Middeleeuwse grafbeelden in kerken symboliseren de rust waarmee geestelijken en edelen de Dag der Opstanding afwachtten. Uiteraard hielden deze gisanten (beeldhouwwerken, onderdeel van een grafmonument) ook de aardse herinnering levend. In de Nieuwe Tijd (circa 1500-1800) lieten gegoede burgers overleden gezinsleden in schilderijen vereeuwigen. Op groepsportretten werden overleden kinderen wel afgebeeld als engeltjes. In de negentiende eeuw verzamelden bewonderaars van overleden kunstenaars dodenmaskers. Deze gipsen doodsportretten verwezen naar hun genialiteit.

Staatsieportret

De uitvinding van de fotografie beïnvloedde het doodsportret. Vergeleken met de doodsportretten uit steen, verf of gips zijn post-mortemfoto’s snel klaar. Ook dit