Log in
Door corona verloopt afscheid nemen anders dan we gewend zijn. Zijn we beperkt of juist verrijkt met nieuwe perspectieven? De Funeraire Academie lanceert een onderzoeksproject en brengt de dynamiek in kaart.
Laura Cramwinckel

In tijden van corona worden nieuwe dodenriten geboren. Het opnieuw uitvinden zien we heel expliciet in onze dodenriten. Aanpassingen zijn nodig, maar tegelijk lijkt er ook sprake van een ‘reset’. Er zijn verplaatsingen, van binnen naar buiten. Minder exclusieve concentratie op die ene grote afscheidsdienst in het crematorium, maar meer oog voor het proces met een keten van kleinere momenten eraan vooraf en erna. Minder groots en massaal, meer intiem en kleinschalig, de kleine maat. Al zijn de rituelen in coronatijd niet zoals ‘verwacht’, het hoeft niet problematisch te zijn voor het rouwproces.

Vergeten vormen van ritueel

Wat emeritus hoogleraar Paul Post trof is dat een totaal vergeten vorm van ritueel weer te zien was: plaatsvervangend of vicarious ritueel. Namens dierbaren die niet bij een afscheid konden zijn, nam iemand anders de plaats in. “Bijvoorbeeld de verpleegkundigen die namens kinderen de hand vasthielden bij een stervende en als laatste afscheid namen. Heel mooi en indrukwekkend.” Deze dynamiek op